Executieve functies

In de workshopserie ‘maak kennis met’ staan bijzondere kinderen centraal. Kinderen die elke leerkracht in de klas heeft. Met herkenbaar gedrag en waar u in de dagelijkse praktijk mee te maken heeft. En dat maakt uw vak bijzonder. U maakt kennis met Sascha. Zij heeft moeite met zelfstandig werken en is niet altijd haar emoties de baas.

“De juf zegt vaak tegen mij dat ik niet goed oplet als ze iets uitlegt. Maar dat doe ik echt wel. Huiswerk krijg ik vaak niet af. Ik weet ook nooit waar ik moet beginnen. Als een kind niet aardig tegen mij is, geef ik een duw. Ik ben namelijk wèl aardig.”

Sommige kinderen zijn net zoals Sascha. Ook in uw klas. Maar hoe gaat u hier als leerkracht mee om? Hoe kunt u deze kinderen motiveren? Hoe kunt u helpen met emoties reguleren en zelfverantwoordelijk leren? Ontdek het bij de workshop ‘Executieve functies-get in to your flow’.

Er zijn kinderen die leergierig genoeg zijn, maar het lastig vinden om aan het werk te gaan. Hun werk plannen is lastig. Andere kinderen lukt het slecht te doen wat van hen wordt verwacht. Weer anderen zijn impulsief of hun emoties zitten het werken en spelen in de weg.

Hoe krijg je deze kinderen aan het werk? Hoe krijg je ze gemotiveerd en zelfverantwoordelijk voor hun gedrag en hun leren? Executieve functies spelen hierin een sleutelrol.

Executieve functies bepalen het succes op school. Door het versterken van de executieve functies, help je de kinderen om hun talenten te benutten. Op deze manier werk je samen aan motivatie en aan zelfverantwoordelijk leren.

Interessante vragen

• Wat zijn EF’s?
• Waarom zijn EF’s zo belangrijk voor de schoolontwikkeling?
• Hoe krijg ik de leerling aan het werk?
• Hoe ga ik om met een leerling die door de klas roept?
• Hoe ga ik om met een leerling die snel boos wordt?
• Hoe kan ik leerlingen helpen plannen?
• Hoe kan ik leerlingen helpen die steeds allerlei spullen kwijt zijn?
• Hoe komt de leerling in de werkflow, zodat hij zijn werk af krijgt?

Resultaten voor u en uw leerlingen als u met EF aan de slag gaat

• Het resultaat is dat u meer gemotiveerde leerlingen krijgt. Kinderen gaan zelfstandiger werken en hebben meer controle over het plannen en organiseren.
• Kinderen kunnen nieuwe vaardigheden leren en trainen en u weet als leerkracht wat u kunt doen.

Kennismakingsworkshop

In een workshop van 1,5 uur maakt u kennis met de verschillende EF’s en hun werking. U maakt kennis met de laatste breinontwikkelingen en krijgt zicht op de meerwaarde hiervan in het onderwijs. We gaan praktisch aan de slag met een specifieke executieve functie, zodat u een beeld krijgt hoe u executieve functies systematisch kunt stimuleren. U gaat naar huis met meer kennis en een aantal praktische tips.

Voor wie

Leerkrachten, Intern Begeleiders of andere mensen werkzaam in het onderwijs

Meer informatie?

Wilt u meer(inhoudelijke) informatie over deze in-company workshop? Neem dan contact op met één van de contactpersonen. Deze workshop is er ook als maatwerk voor studiedagen en ouderavonden. Meer weten? Neem contact op met de contactperso(o)n(en) of bel met 088 093 15 15.

Specifieke voorbeelden van trajecten

Een voorbeeldtraject t.a.v. zwakke concentratie van een aantal kinderen:

1. In kaart brengen aan de hand van een vragenlijst waar specifieke aandachtspunten zijn / kind-oudergesprekken voeren
2. Samen een plan opstellen
3. EF toolbox/consultatie inzetten
4. Uitvoeren van het plan gedurende 6 weken (elke week evaluatie per mail)
5. Evaluatie-consultatie en de volgende stap zetten

Voorbeelden van verdiepingsmodules/studiebijeenkomsten naast de kennismakingsworkshop

• EF en leerkrachtgedrag
  Bij de ontwikkeling van EF van leerlingen speelt de leerkracht een cruciale rol. Slechte instructie heeft invloed op de gezonde ontwikkeling van de EF. Om EF bij anderen te stimuleren moet je zicht hebben op je eigen sterke en zwakke EF.
  
  In deze module krijg je zicht op je eigen EF en op die van een leerling, door middel van een vragenlijst. We bekijken wat overeenkomsten en verschillen tussen jou en de leerling zijn en wat dit betekent voor je handelen. Je krijgt handvatten om je basisvaardigheden verder te ontwikkelen. De module ‘EF versterken in de klas’ is een mooi vervolg op deze module.

• EF versterken in de klas 
  Kleine veranderingen in de klas kunnen helpen bij het versterken van EF. Dit geldt voor individuele leerlingen maar ook voor een klas/school als geheel.
  
  In deze module krijg je inzicht in welke “interventies in de klas/school” de ontwikkeling van EF versterken. Het gaat dan bv. om het optimaliseren van een veilige leeromgeving, faalangstreductie, positieve aandacht, betekenisvolle lessen, klascultuur en specifieke klas/schoolroutines.

• Sociale media en EF 
  In deze tijd worden wij en kinderen overspoeld door de nooit stilstaande berichtenstroom van sociale media. Kinderen hebben ouders en docenten/leerkrachten meer dan ooit nodig om te helpen focussen.
  
  In deze module gaan we in op de keuze om te focussen. De stroom de stroom te laten en zo nu en dan even op de kant te gaan staan, zodat je kunt zien waar je bent en waar je naar toe gaat. Ook wordt hier in gegaan op het gebruik van apps als hulpmiddel en trainingsmiddel van EF.

• EF en ouderbetrokkenheid
  Samenwerking tussen ouders en school op het terrein van EF is essentieel. Het is dan ook belangrijk dat ouders weten hoe school de zelfregulatie van kinderen stimuleert en ouders zich bewust zijn van hun bijdrage. Zo komt uit onderzoek naar voren dat heel basaal slaaptekort, te weinig beweging en slechte voeding een negatieve invloed hebben op de ontwikkeling van EF. Maar verder is het natuurlijk ook van groot belang hoe ouders met bv. impulscontrole omgaan, of met het plannen van (schoolse) taken (gymspullen meenemen, plannen van huiswerk etc.) en hoe ouders kinderen ondersteunen bij het gebruik van sociale media.
  In deze module gaan we in op de invloed van de omgeving buiten school op de ontwikkeling van EF en bieden we handvatten aan school en ouders om de ontwikkeling te stimuleren.

• EF en kindgesprekken
  Kindgesprekken zijn essentieel bij het ontwikkelen van EF.
  
  In deze module wordt inzichtelijk gemaakt hoe de EF door middel van kindgesprekken te stimuleren zijn en wordt geoefend met het voeren van dit soort gesprekken. We gaan uit van vaardigheden die kinderen nog moeten leren in plaats van problemen die opgelost moeten worden. De focus ligt altijd op wat je samen met de leerling wilt bereiken. Doordat kinderen betrokken en verantwoordelijk worden in hun eigen leerproces, zijn ze gemotiveerd om aan hun leren “leren” te werken.

• Slimme kinderen en EF
  Veel ouders van hoogbegaafde kinderen vinden het lastig te begrijpen dat hun kind zo slim is, maar toch moeite heeft met allerlei praktische vaardigheden. Vaak gaat het hier om zwakke EF.
  
  In deze module gaan we in op de verschillende oorzaken waardoor slimme kinderen moeite kunnen hebben met deze basisvaardigheden en bieden we handvaten om hier mee om te gaan.

• De rol van EF bij gedragsstoornissen
  De laatste jaren is er veel hersenonderzoek gedaan naar de oorzaken van gedrags- en ontwikkelingsstoornissen. Men ontdekte onder andere dat er bij veel stoornissen problemen zijn in de EF. Kinderen met bv. AD(H)D, ODD en autisme hebben problemen in het cognitieve circuit van de hersenen, wat je bijvoorbeeld terugziet in aandachtstekort. Ook hebben deze kinderen problemen met EF, wat je terugziet in het niet kunnen remmen van gedrag, moeilijk kunnen omschakelen naar iets anders of niet kunnen plannen.
  
  In deze module gaan we in op het omgaan met EF bij leerlingen met ‘special needs’: wat kun je doen als leerkracht en wat kun je doen als school en ouder? Welke ondersteuning is er mogelijk?

• Kleuters en EF
  Kleuters spelen en leren met elkaar in de groep. Bij dat spelen, met name bij rollenspel, leren ze zichzelf te sturen. Rollenspel biedt ongekende mogelijkheden voor de ontwikkeling van EF, met name zelfsturing. EF zorgen voor adequaat leergedrag en bepalen zo in sterke mate het schoolsucces. Daarom is het van belang dat er ook al bij de kleuters aandacht is voor deze vaardigheden.
  
  In deze module zal uitleg gegeven worden hoe EF in een kleutergroep kan worden gestimuleerd.